تحلیل ژئوپلیتیکی روابط ایران و ترکیه در دوره حزب عدالت و توسعه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای سیاسی دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی

2 عضو هیات علمی جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی تهران

3 دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات

4 ندارد

چکیده

ایران و ترکیه به عنوان دو کشور دارای نظام معنایی و علایق خاص و سلسله منافع مشترک و برخی تضادها هستند. عوامل گوناگونی بر روابط این دو کشور تأثیر می‌گذارد که سبب ایجاد نوساناتی در روابط دوجانبه آنها می‌شود. آنچه در این پژوهش مد نظر قرار داد بررسی روابط ژئوپلیتیکی ایران و ترکیه و فراز و فرودهای آن در دوره حزب عدالت توسعه است. بنابراین با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی بر مبنای رویکرد واقع گرایی ژئوپلیتیکی درصدد تبیین نوع و روند روابط ژئوپلیتیکی ایران و ترکیه در دوره حزب عدالت توسعه هستیم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد روابط ژئوپلیتیکی در این دوره تحت تاثیر سه عامل رقابت (دفاع از اسلام و مسئله حماس، انگاره خودمحوری ایرانی و ترکی، انگاره رهبری جهان اسلام؛ تفکر ام‌القری ایرانی نوعثمانی‌گرایی ترکی، الگوی اسلامی ایرانی و ترکی)، تعارض (هیدروپلیتیک، پان ترکیسم، حوزه نفوذ، ایدئولوژی، شیعه-سنی، نوع رابطه با غرب و اسرائیل) و همکاری (اقتصادی، انرژی و حمل و نقل) قرار داشته است. در نهایت به عنوان نتیجه می‌توان بیان نمود که ایران و ترکیه در سطح منطقه‌ای علاوه بر همکاری‌های گسترده در زمینه انرژی و پرونده هسته‌ای به عنوان رقیب یکدیگر مطرح هستند و هر یک در تلاش برای رسیدن به اهداف و منافع ملی خود در قالب مطرح شدن به عنوان قدرت سطح یک در منطقه غرب آسیا هستند، اما در حوزه آرمانگرایی ایدیولوژیک دو کشور به سمت تعارض کشیده می شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geopolitical Analysis of Iran-Turkey Relations in the AKP Period

نویسندگان [English]

  • ataallah abdi 1
  • yadollah karimipour 2
  • abdolreza faraji rad 3
  • zahra saee 4
1 Assistant professor of political geography- geographical science faculty- kharazmi university
2 Faculty of Political Geography, Kharazmi University, Tehran
3 Azad University Research Sciences Branch
4 non
چکیده [English]

Iran and Turkey, as regional powers, are in close proximity to each other and in the global fragile belt of West Asia. The two countries have their own system of meanings and interests, and they share a range of interests and some contradictions. Various factors affect the relations between the two countries, causing fluctuations in their bilateral relations. This series of factors is particularly evident in the behavior of Iranian and Turkish political activists, requiring geopolitical analysis and rooting of these behaviors. What this study seeks to examine is the geopolitical relationship between Iran and Turkey and its ups and downs in the AKP era. Therefore, using a descriptive-analytical approach based on geopolitical realism approach, we attempt to explain the type and process of geopolitical relations between Iran and Turkey in the period of AKP. Research findings show that geopolitical relations in this period are influenced by three competing factors (defending Islam and Hamas issue, Iranian and Turkish self-centeredness model, Islamic world leadership concept; And Turkish), conflict (hydropolytic, pan-Turkism, sphere of influence, ideology, Shiite-Sunni, type of relationship with the West and Israel) and cooperation (economic, energy and transportation). Finally, as a result, it can be stated that Iran and Turkey are competitors at regional level in addition to their extensive cooperation in the field of energy and the nuclear issue, each seeking to achieve its goals and interests. Their nationalities are emerging as the first level power in the West Asian region,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geopolitics
  • Realism
  • Iran
  • Turkey
  • AKP

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 03 فروردین 1399
  • تاریخ دریافت: 06 بهمن 1398
  • تاریخ بازنگری: 28 اسفند 1398
  • تاریخ پذیرش: 03 فروردین 1399