شناخت مؤلفه های گفتمانی آئین تشیع در برساخت انسجام اجتماعی در ایران عصر صفوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه یزد

چکیده

هویت سرزمینی مشتمل بر مجموعه ای از نمادها و فرایندهایی است که توسط گفتمان سیاسی در مقطع مشخص از تاریخ مفصل بندی و نسبت به سایر گفتمان ها حائز برتری می گردد. در این راستا با ظهور حکومت صفویه در سال 1501 میلادی برای نخستین بار بعد از سقوط سلسله ساسانی یک حکومت فراگیر منطبق با مرزهای سیاسی ایران باستان شکل گرفت که دال مرکزی هویت بخش آن مذهب تشیع بود. در این پژوهش کوشش گردیده با روش تفسیری؛ عناصر گفتمانی مذهب تشیع در ایجاد انسجام اجتماعی در عصر صفویه تحلیل گردد. یافته های تحقیق نشان می دهد تشیع با زمینه سازی برای اعطای جایگاه معنوی به پادشاهان صفوی ناشی از انتساب به ائمه اطهار و همچنین فقهای تشیع با ارائه احکام فقهی مورد نیاز موجب افزایش توان حاکمیت در ایجاد انسجام اجتماعی گردیدند. ضمن اینکه غیریت سازی ژئوپلیتیکی با حکومت اهل سنت عثمانی نیز در ایجاد انسجام اجتماعی تأثیرگذار بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Cognition the Shiism Discourse Components in Constructing Social Cohesion in Safavid Iran

نویسنده [English]

  • Ehsan Lashgari
Assistance professor of political geography in Yazd University
چکیده [English]

Abstract



With advent the Safavid dynasty in 1501, for first time after the fall of Sassanid dynasty, an all-encompassing government was formed in accordance with Iran’s ancient political borders. One of the reasons for this event; was the political use of Shiite religion by Safavid rulers. Recognition of Shiism led to construction Iran’s territory and possibility the emergence of centralized political management in Safavid period. Theories about how social cohesion and homogeneous identity are formed can be divided into two broad categories in political geography. In Safavid times, according to Shiite jurisprudential views, powerful ruler was introduced as the shadow of God on earth and as a righteous ruler. Functions of recognizing Shiism in ethnic-tribal cohesion in the Safavid era. From a geographical point of view, the natural condition of Iran was the basis of nomadism. Hence, the formation of “state-tribe" was proposed as dominant model of political rule in Iran. On the other hand, belonging to the identity of individuals to their tribe; It has been a barrier to the formation of national identity and the tribes did not have national feelings and awareness of trans-ethnic identity. As soon as the signs of weakness in the dominant government became apparent, the divergence of the tribes began. The Safavid government Relying on the Shiite religion, was able to fill ethnic-religious gaps of country and play effective role in maintaining national unity.Formalization of Shiism by Safavid dynasty caused the Iranian people identity emerge as a distinct island in the Islamic world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shiism"
  • "
  • Discourse"
  • Social Cohesion"
  • Territorialization"
  • , "
  • Safavid Dynasty"

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 11 آذر 1400
  • تاریخ دریافت: 19 خرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 27 آبان 1400
  • تاریخ پذیرش: 11 آذر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 11 آذر 1400