اندیشه‌های دینی و تأثیر آن در سازماندهی بنیادگرایی اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

2 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

3 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

چکیده

ادیان یکی از نیروهای اساسی در جهـان امروز هستند و تـوانایـی ویـژه‌ای بـرای ایـجاد «تغـییر سیستمی» دارند، آنها بـه پیـروان خود انگیـزه می­دهنـد و به‌عنوان متغیری اساسی باعث ورود بازیگران جدیدی در عرصه جهانی شده‌اند. همچنین، انگیزه مذهبی، از گذشته تاکنون، عامل مؤثری برای جنبش‌های مسلحانه همچون، فعالیت گروه‌های بنیادگرای اسلامی بوده است. منطقه خاورمیانه به‌علت داشتن مرزهای نامتجانس سیاسی، نگرش‌های بعثی، ملی‌گرایانه، عروبت و جنبش‌های اسلامی و تضادهای انسانی از یک‌سو، و حضور کنشگران فرامنطقه‌ای از سوی دیگر، از ابتدای قرن بیستم تاکنون محل نضج و سازماندهی گروه‌های بنیادگرای اسلامی بوده است. این پژوهش درصدد آن است تا با استفاده از رهیافت‌های واقع‌گرایی و هویت به این پرسش پاسخ دهد که؛ آیا اندیشه‌های دینی و برساختن هویتی جدید از آن، باعث سازماندهی گروه‌های بنیادگرای اسلامی در منطقه شده است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد، اندیشه‌های دینی کنشگران منطقه‌ای، که تبدیل به ایدئولوژی شده است، باعث گردیده، استفاده از دین برای اهداف و مقاصد سیاسی، یکی از شگردهای گروههای بنیادگرا در خاورمیانه شود. نتیجه آنکه؛ بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای با استفاده از بسترهای موجود، توانسته‌اند گروهای بنیادگرا را سازماندهی نمایند و پیش‌بینی می‌شود که این درگیری‌های ایدئولوژیک باعث تغییر توازن ژئوپلیتیک منطقه گردد و پیامدهای جهانی را نیز شامل شود.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Religious Thoughts and its Effect on Organizing the Islamic Fundamentalism

نویسندگان [English]

  • Saeid Reza Khalkhali 1
  • Ezzatollah Ezzati 2
  • Abdoreza Farajirad 3
1 Ph.D Student of Political Geography, Islamic Azad University, Research and Science Branch, Tehran, Iran
2 Associate Professor Political Geography, Islamic Azad University, Research and Science Branch, Tehran, Iran
3 Assistant Professor Of Political Geography, Islamic Azad University, Research and Science Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

Religions are one of the major forces in the world today and have a special ability to create "systemic change". They motivate their followers and as a key variable allow new players appear in the global arena. Furthermore, religious motivations, from past to present, are effective factor for forming armed movements such as Islamic fundamentalist groups. Middle East area due to the disparate political boundaries, Baathist , nationalist and Arab attitudes , Islamist movements and human conflicts on the one hand, and the presence of extra-regional activists, on the other hand, was the place for evolving and organizing of the Islamic fundamentalist groups. This research seeks to use the realistic approaches and identity and to answer the following question: Did religious ideas and constructing a new identity based on them make Islamic fundamentalist groups organize their activities in the region? Results show that the religious ideas, which has been turned into an ideology, has made regional activists use of religion for political goals and objectives and this is one of the techniques of fundamentalist groups in the Middle East. As a result, using existing platforms, regional and trans-regional activists have been able to organize fundamentalist groups. It is predicted that these ideological conflicts will change geopolitical balance of the region geopolitically which will also have some global consequences.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religious Ideology
  • Identity
  • Fundamentalism
  • the Middle East