جهانی شدن و شهرهای اسلامی منطقه خاورمیانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ـ دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی

2 ـ دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی

چکیده

شهرها در طول تاریخ خود از دولت شهرهای یونان باستان تا شهرهای اسلامی و شهرهای قرون وسطی با یکدیگر در ارتباط و همواره منشأ اصلی تحولات جوامع بشری بوده­اند. نمونه بازر ارتباطات و تحولات را در شهرهای اسلامی از جمله مکه، بغداد، بصره، اصفهان، قرطبه و قاهره در طول سده­های هشتم تا دهم بعد از میلاد که در فرایندهایی مهم و اغلب جهانی، درگیر بوده­اند می­توان مشاهده کرد. منطقه خاورمیانه پس از یک دوره طولانی افول و فترت امروزه عرصه در حال ظهور جهانی شدن است و شهرهای آن به‌شدت در حال ورود به عرصه جهانی شدن  و به‌طور فزاینده­ای در حال اتصال به شبکه شهرهای جهانی می­باشند.
آنچه در این تحقیق به‌عنوان هدف دنبال می­شود، تبیین دامنه جهانی شدن کلانشهرهای منطقه خاورمیانه و جایگاه این شهرها در شبکه شهر­های جهانی است. این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و یافته­های آن نشان می­دهد هرچند که شهرهای اسلامی برای دوره طولانی به‌عنوان بازیگران اصلی در سطح جهانی مطرح بوده‌اند، اما ه‌ عدم توجه به شکل­گیری نهادهای مدنی، استعمار و رانتیر بودن اغلب دولت­های منطقه، طی یک دوره بسیار طولانی نتوانسته­اند در فرآیند جهانی شدن نقش چشمگیری داشته باشند‏، اما امروزه برخی از این شهر­ها به مدد موقعیت جغرافیایی و با برخورد صمیمانه­ای که با سرمایه و اقتصاد جهانی داشته­اند، توانسته­اند در شبکه شهرهای جهانی جایگاه مناسبی داشته باشند.
    
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Globalization and Islamic Cities of the Middle East

نویسندگان [English]

  • Ali Shamai 1
  • Ali Movahed 1
  • Hossein Mohammadian 2
1 -Associate Professor of Geography and Urban Planning, Kharazmi University, Tehran, Iran
2 -PhD Student of Geography and Urban Planning, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

 

Throughout the history, cities, from city states of the ancient Greece to the Islamic cities and the cities of the middle ages have been related to each other and have always been the origin of the changes of human societies. The main instances of communications and transformations can be witnessed in Islamic cities, such as Mecca, Baghdad, Basra, Isfahan, Cordova, and Cairo during the eighth to tenth centuries A.D. when they were involved in major, and mostly, global processes. The Middle East, after a long period of decline, is now the arena of globalization, and its cities are entering into the process of globalization and are increasingly connecting to the network of global cities.The aim of the present study is to explain the range of globalization in the Middle Eastern mega cities, and the position of such cities in the network of global cities. This study was conducted through descriptive-analytical method. The findings indicate that although Islamic cities have been, for a long time, the main actors at global level, they were unable to play a significant role in the process of globalization due to lack of civil institutions, colonization and the rentier nature of most regional governments. However, today, some of these cities, due to their geographical position, and friendly approach to world economy and capital have been able to gain a good position in the network of global cities.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic city
  • Globalization
  • Middle East
  • global city