ژئوپلیتیک دریای بالتیک و اهمیت منطقه‌ای آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ـ استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

2 - دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

چکیده

دریای بالتیک که در شمار دریاهای بسته و نیم‌بسته طبقه‌بندی می‌شود، که در شمال اروپا واقع شده است. این دریا در دوران معاصر بویژه در قرن بیستم دارای اهمیت ویژه ژئواستراتژیک و ژئوپلیتیک در منطقه بوده است. در دوره جنگ سرد یکی از راههای مهم دسترسی شوروی به آبهای آزاد جهان بوده و همچنین بخش شمالی جبهه شماره یک استراتژیکی و خط تماس پیمانهای نظامی ناتو و ورشو را تشکیل می‌داده است.  ژئواستراتژیست‌ها معتقدند در قرن 21 اقیانوس منجمد شمالی صحنه عملیاتی جهانی خواهد بود و دریای بالتیک یکی از شاخک‌های مهم این صحنه را تشکیل می‌دهد. پراکندگی منابع انرژی جهان نشان می‌دهد بخش مهمی از ذخایر نفت و گاز جهان در روسیه قرار دارد. بحران اخیر صدور انرژی، روسیه به اروپا و وابستگی این کشور به کشورهای منطقه برای صدور انرژی روسیه را متوجه نقش و اهمیت ژئواکونومیک دریای بالتیک نموده است. از طرف دیگر مرز دریایی و راه دسترسی به مسیر‌های آبی تجارت جهانی بسیاری از کشورهای ساحلی منحصر به این دریاست.
این مقاله شرایط ژئوپلیتیکی منطقه را در پاسخ به این سوال که پایان جنگ سرد و تحولات ناشی از آن چه تأثیری بر اهمیت منطقه داشته و به‌منظور پیش‌بینی روند آتی تحولات تحلیل و بررسی نموده است که برای این منظور از روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است.
نتیجه بررسی نشان می‌دهد که حداقل سه عامل موجب تداوم و افزایش اهمیت منطقه‌ای حوزه بالتیک گردیده است: 1ـ دریای بالتیک اقتصادی‌ترین و مناسب‌ترین راه صدور انرژی روسیه به اروپا و دیگر مناطق جهان می‌باشد؛ 2- بررسی وضعیت یخها و عکسهای ماهواره‌ای نشان می‌دهد در دهه2040 سواحل شمالی روسیه به‌دلیل عقب‌نشینی یخها در طول سال قابل کشتیرانی خواهد بود و منابع عظیم بستر و زیر بستر ژئواستراتژی روسیه به‌عنوان یک منطقه مهم نقش‌آفرینی خواهد کرد و دریا در دسترس بشریت قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی دریای بالتیک بیش از پیش به‌عنوان یک دریای با اهمیت ظاهر خواهد شد؛ 3ـ دریای بالتیک تنها راه دسترسی کشورهای لهستان، لیتوانی، لتونی، استونی، فندلاند و سوئد و یکی از مهمترین مسیرهای دسترسی کشورهای روسیه و آلمان به آبهای آزاد جهان می‌باشد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geopolitics of Baltic Sea and its Regional Importance

نویسندگان [English]

  • Zahra Peshghahifard 1
  • Hossein Arab 2
1 - Full Professor of Political Geography, Islamic Azad University, Tehran
2 - Ph.D Student of Political Geography, Islamic Azad University, Tehran
چکیده [English]

Baltic sea amongst   half closed and closed seas of classification, which is located in Northern Europe. This sea, in contemporary, specially twentieth century with has been special important strategic & geopolitic area. During the Cold War and bipolar, it is one of  major access roads of the Soviet to open sea world and  also is a strategic northern front line number modular contact the NATO and Warsaw . Geostrategists believe in 21st century will be the operational stage arctic and the Baltic will organize one of the branch important to the scene. Dispersion energy resources to the world show an important part of the world's oil and gas reserves in Russia is located .Russia's recent energy crisis export to Europe and It’s depended this country for export of energy to the region, Russia understand the geoeconomic  role and importance of the Baltic sea economic. On the other hand, the only marine way to access the border maritime world trade routes, many coastal states unique to the sea. This article meantime review answer the question that end of the Cold War and the transformation arise from what had impact on region importance to predict the future trend changes is analyzed. Purpose of this research methodology (descriptive - analytical) is used.  The result shows at least three factors cause continuing and increasing importance of regional Baltic area has been made.
1- Baltic Sea the most economical and convenient way to export energy to Europe and other regions of Russia are the world.
2- The study satellite photos of ice represents Russia in the decade 2040 North Coast because of ice retreat during the year will be navigable. In such circumstances the Baltic Sea as one of arctic branches in geo strategic of Russia as a major regional role and importance more than ever before will appear.
3- Baltic Sea only access path countries such as, Poland, Lithuania, Latvia, Estonia, Finland and Sweden and is one of the main access routes to Russia and Germany to open sea.
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Baltic Sea
  • Oil and Gas pipeline geopolitics
  • Access geopolitics
  • Russian geostrategy