امنیت انرژی و موقعیّت ژئوانرژی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ـ دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 - کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

با تحول گفتمان ژئواستراتژیک به گفتمان ژئواکونومیک در دهه‌های اخیر و ایفای نقش برتر اقتصاد در عرصه مناسبات جهانی، ژئوپلیتیک انرژی و امنیت آن ازجایگاه بالاتری در مناسبات بین‌المللی برخوردار شده است. در این عصر، مقوله انرژی بویژه نفت در امنیت انرژی ایجاد کشمکشهای منطقه‌ای و بینالمللی از نقش‌آفرینی بیشتری برخوردار شده است. از اینرو، مفاهیمی چون امنیت انرژی، ذخایر راهبردی، منابع نفتی، تولید‌کنندگان و مصرف کنندگان انرژی، خطوط انتقال نفت و گاز و امنیت این خطوط جایگاه خاص یافته است. در این عصر ایران از دو جنبه تولید و انتقال انرژی در کانون توجه و تعاملات بین‌المللی واقع شده است. ایران از یک طرف در مرکز بیضی استراتژیک انرژی هم از نظر نفت و هم گاز قرار داشته و از طرف دیگر در مسیر انتقال این انرژی به بازارهای بزرگ مصرف انرژی یعنی جنوب و شرق آسیا و اروپا قرار دارد. این ویژگیها بهطور بالقوه موقعیت ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک ویژه‌ای به ایران داده است که با ید تلاش شود با به فعلیت در آوردن این ظرفیتها نسبت به ارتقای جایگاه کشور در عرصههای منطقهای و جهانی اقدام کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Energy Security and Geo-Energy Position of Iran

نویسندگان [English]

  • Hossein Mokhtari Hashi 1
  • Hamid Reza Nosrati 2
1 - Ph.D Student of Political Geography, Trbiat Modares University, Tehran
2 - MA of Political Geography, Shahid Beheshti University, Tehran
چکیده [English]

With the transfer of the discourse of geo-strategy to geo-economics in recent decades and the superior role of economy in the international relations, the geopolitics of energy and its security has enjoyed a special place in international relations.  In our era, energy, particularly oil, has played a significant role in security and regional and international skirmishes. Hence, such concepts as security of energy, strategic reserves, oil resources, consumers and producers of oil, oil and gas pipelines and their security has become very crucial.  Today Iran is internationally important with regard to the production and transfer of energy. On the one hand Iran is in the center of the strategic energy circle and on the other it is located at the center of transfer of energy to the world’s great energy markets, that is, Europe and South and Southeast Asia. These features have potentially endowed Iran with special geoeconomic and geopolitical characteristics. Attempts should be made to actualize those potential charactersitics  to promote Iran’s status in regional and international arena.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geopolitics
  • Geo-economics
  • energy Security
  • Iran