تبیین ژئوپلیتیکی رقابت قدرت مطالعه موردی: اوراسیای مرکزی در بازی بزرگ جدید

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ـ استادیار روابط بین‎الملل، دانشگاه اصفهان

2 ـ کارشناس ارشد روابط بین‎الملل، دانشگاه اصفهان

3 ـ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان

چکیده

امپراتوری روسیه و پادشاهی بریتانیا به‎عنوان دو بازیگر اصلی بازی بزرگ قرن نوزدهم، رقابتی استعماری را در عرصة ژئوپلیتیک آسیای مرکزی رقم زدند. امّا تکرار این بازی در دنیای پس از جنگ سرد در مرکز اوراسیا، با انتقاداتی بر اندیشة ژئوپلیتیکی حاکم بر قرن نوزدهم و بیستم همراه شده که ژئوپلیتیک مقاومت را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رویکردهای مطرح در سیاست‎های جغرافیاییِ آغاز هزارة سوم میلادی مورد توجّه قرار داده است. این پژوهش، میزان تأثیرگذاری دو رویکرد ژئوپلیتیکی سلطه و مقاومت بر جریان بازی بزرگ جدید را در اوراسیای مرکزی مورد بررسی قرار داده است. نوشتار حاضر میان ژئوپلیتیک استعماری (سلطه) و ژئوپلیتیک مقاومت خط ممیزی ترسیم نموده تا نزدیک‎ترین نگرش ژئوپلیتیکی حاکم بر وضعیت خاص این بازی را معیّن سازد.
نتایج تحقیق نیز که با روش توصیفی- تحلیلی و تحقیق همبستگی کیفی میان مؤلّفه‎های دو رویکرد ژئوپلیتیک سلطه و مقاومت با جریان بازی صورت پذیرفته است، بیانگر آن است که درجة انطباق نگرش ژئوپلیتیک سلطه با شرایط موجود در منطقة اوراسیای مرکزی به‌مراتب از نگرش ژئوپلیتیکی مبتنی بر مقاومت بالاتر است. در عین حال تشکیل یک جامعة‌ مدنی فعّال بر اساس ایجاد اصلاحات اساسی سیاسی- اجتماعی در کشورهای محیط بازی جهت تحقّق اصول ژئوپلیتیک مقاومت، امری ضروری به‎نظر می‎رسد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geopolitical Elaboration of Power Rivalry: The Case of Central Eurasia in New Great Game

نویسندگان [English]

  • Enayatollah Yazdani 1
  • Mojtaba Toiserkani 2
  • Sousan Moradi 3
1 - Assistant Professor of International Relations, University of Isfahan
2 – MA Scholar of International Relations, University of Isfahan
3 - MA Student of Political Science, University of Isfahan
چکیده [English]

The Russian Empire and United Kingdom as two main players in the great game of nineteenth century kicked off a colonial rivalry in the geopolitical arena of Central Asia. However the repetition of this great game in the post-cold war world led to some criticisms to the geopolitical ideas dominating 19th and 20th centuries that focus on the geopolitics of resistance as one of the most important approaches in the geographical policies in the beginning of the third millennium.
     The present paper is an attempt to study the level of influence of these two approaches – domination and resistance – on the current of the new great game in Central Eurasia. The findings of the study indicate that the degree of congruity of the domination geopolitical approach is higher than that of the resistance approach. At the same time it is necessary to establish an active civil society based on sociopolitical reforms in the countries of the game field in order to materialize the principles of geopolitics of resistance.     
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geopolitics of Domination
  • Resistance Geopolitics
  • Central Eurasia
  • The New Great Game
  • Central Asia and the South Caucasus (CASC)