طراحی مدل سنجش قدرت ملی کشورها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ـ استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 ـ جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

3 ـ استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

4 ـ دانشیار جغرافیا، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

سنجش و اندازه‌گیری قدرت ملی کشورها به منظور تعیین جایگاه کشور در نظام ژئوپلیتیک جهانی و مقایسه قدرت کشورها، همواره از دغدغه‌های جغرافیدانهای سیاسی، دانشمندان علوم‌سیاسی و روابط بین‌الملل بوده است. از همین رو از سوی صاحبنظران تلاشهای متعددی جهت سنجش قدرت کشورها در قالب ابداع روشها و مدلهای تک متغیره و چند متغیره محدود صورت گرفته است که همه آنها از منظر یک یا چند متغیر یا بعد محدود، کشورهای جهان را رتبه‌بندی و مقایسه کرده‌اند ولی هیچ‌گاه منعکس‌کننده قدرت ملی جامع و فراگیر کشورها نبوده‌اند. در این تحقیق با توجه به نقد و ارزیابی مدلهای پیشین سنجش قدرت ملی، مدل جدیدی برای محاسبه قدرت ملی ارائه شده است که چه از نظر روش کار و چه از نظر تعداد و ترکیب فاکتورها و متغیرهای مؤثر بر قدرت ملی نسبت به تمامی مدلهای قبل برتری دارد. توجه به تمامی ابعاد قدرت ملی (در قالب نه فاکتور اقتصادی، سیاسی، نظامی، فضایی، فرامرزی، سرزمینی،اجتماعی، علمی، فناوری و فرهنگی)، توجه بر استفاده از متغیرهای متعدد، متنوع در قالب 87 متغیر، تأکید بر استفاده از متغیرهای جدید و استراتژیک متناسب با زمان کنونی، استفاده از روش دلفی و مراجعه به نظر خبرگان در مورد شناخت نقش و اهمیت متغیرهای مؤثر برقدرت ملی، امکان ترسیم ساختار قدرت در جهان با تأکید بر جایگاه ایران در نظام ژئوپلیتیکی جهانی و ... بخشی از مزایای این مدل نسبت به تمامی مدلهای قبل است. 
مقاله حاضر ضمن تشریح نحوه طراحی مدل سنجش قدرت ملی در قالب 13 مرحله،با استفاده از مدل مزبور (که از ترکیب حدود 90 متغیر در قالب 9 فاکتور تشکیل‌شد) به سنجش قدرت 140 کشور جهان پرداخته و در پایان با توجه به میزان قدرت ملی کشورها، ساختار قدرت جهانی را در قالب یک مدل پنج سطحی ارائه نموده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing of a Model for Measurement of National Power of the States

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Hafeznia 1
  • Hadi Zarghani 2
  • Zahra Ahmadypur 3
  • Abdolreza Roknoddin Eftekhari 4
1 -Full Professor of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran
2 – Ph.D. of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran
3 - Assistant Professor of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran
4 - Associate Professor of Geography, Tarbiat Modares University, Tehran
چکیده [English]

The entire capabilities of any state could be defined as its national power. Measuring national power has generated much controversy and debate in academic circles. The purpose of this research is twofold, firstly to evaluate the important variables that impact national power, secondly designing a model that measures the national power of the states. Different variables were categorized into nine factors including: political, astrospace, transnational, cultural, social, scientific, military, territorial and economic. The Delphi and factor analysis methods have been used to evaluate the variables were employed. The subsequent index which resulted from the above-mentioned calculations ranked all nation states according to their national power. Hence geopolitical weight of every state could be attained from this ranking.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • National Power
  • Geopolitics
  • Measurement of National Power
  • Political Geography
  • Iran