تحلیل نظری واگرایی قومی در جغرافیای سیاسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران

چکیده

واگرایی قومی و بررسی ابعاد هویتی - فضایی- سیاسی آن از موضوعات پایه ای در مطالعات جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک است. با آنکه حوزه ­های علمی گوناگون با توجه به ماهیت علمی، تئوری‌ها و مفاهیم مربوطه به مطالعه چیستی و کارکرد این پدیده فرهنگی ـ جغرافیایی می پردازند، اما ابهام‌های موجود درباره جایگاه مطالعات قومی در جغرافیای سیاسی گاهی موجب ابهام­هایی در تعیین حوزه معرفت شناسی آن با دیگر حوزه های علمی مرتبط مانند جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، روابط بین‌الملل می­شود. از این‌رو مسئله‌ای مورد نظر این نوشتار ارائه چارچوب و مدل نظری برای مطالعه واگرایی قومی در جغرافیای سیاسی است.
روش مطالعه از نوع توصیفی ـ تحلیلی و ابزار گردآوری اطلاعات مطالعات کتابخانه‌ای است. نتایج حاصل از این بررسی نشان می‌دهد اگر قومگرایی مبتنی بر دو پایه یعنی بستر(فضایی- سیاسی) و سازوکار باشد، جغرافیای سیاسی در این زمینه به بررسی حوزه و دایره­ای می‌پردازد که بر عناصر محیطی(فضایی- سیاسی) تمر کز می­کند. یعنی محیط ملی، منطقه‌ای و جهانی بستری هستند که به سازوکار واگرایی قومی مورد مطالعه در علوم اجتماعی مجال بروز می­دهد. بنابراین می­توان گفت جغرافیای سیاسی به بررسی بسترهای محیطی(فضایی- سیاسی) مؤثر در شکل ­گیری واگرایی قومی می ­پردازد که در نوع خود در پیدایش و هدایت سازوکارهای واگرایی نقش تعیین کننده دارد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Theoretical Explanation of Ethnic Divergence in Political Geography

نویسنده [English]

  • Ataollah Abdi
Assistant Professor of Political Geography, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Ethnic divergence and investigation of its identity, spatial and political aspects is one of the central topics of geopolitical studies. Although different disciplines have addressed the fundamental applications of this cultural-geographical phenomenon, the ambiguities about the position of ethnic studies in geopolitics sometimes results in blurred expression of its epistemological domain with other scientific domains such as sociology, political science and international relations. In this regard, the aim of this paper is to present a framework and theoretical model for study of ethnic divergence in geopolitics. This is a descriptive-analytical study. The data were collected by library study. Results of this study show that if the ethno-nationalism is based on two bases i.e. bedrock (spatial-politics) and mechanisms, geopolitics will investigate the domain mainly focused on environmental elements (spatial-politics). This means that national, regional and global environments are the platforms that facilitate ethnic divergence. Therefore, it can be said that geopolitics addresses effective environmental bedrock contributing to formation of ethnic divergence which can play an important role in the emergence of and guiding of divergence mechanisms.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political Geography
  • ethnicity
  • Divergence