بررسی تأثیر شاخص تنش آمریکا و چین بر رشد اقتصادی کشورها

جواهری, بختیار; امانی, رامین; لطیفی, ماهدیس

doi:10.22034/igq.2026.548006.2093

بررسی تأثیر شاخص تنش آمریکا و چین بر رشد اقتصادی کشورها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

بختیار جواهری ¹

رامین امانی ²

ماهدیس لطیفی ³

¹ دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

² دکتری اقتصاد، گروه توسعه و برنامه ریزی اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

³ کارشناسی‌ارشد، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

10.22034/igq.2026.548006.2093

چکیده

رشد اقتصادی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه و رفاه است و عواملی مانند سرمایه‌گذاری، نوآوری فناوری، بهره‌وری، تجارت بین‌الملل، ثبات سیاسی و کیفیت نهادها بر آن تأثیر می‌گذارند. این پژوهش با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته(GMM) تأثیر شاخص تنش میان ایالات متحده و چین را بر رشد اقتصادی کشورهای با درآمد پایین، متوسط و بالا در دوره‌ی 1993 تا 2024 بررسی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد افزایش تنش‌های آمریکا و چین اثر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی همه گروه‌های درآمدی دارد. این اثر در کشورهای با درآمد بالا شدیدتر است، زیرا اقتصادهای پیشرفته به زنجیره‌های تأمین جهانی، تجارت و جریان سرمایه وابستگی بیشتری دارند. در کشورهای با درآمد متوسط نیز اثر منفی قابل‌توجهی مشاهده می‌شود که بیانگر آسیب‌پذیری رشد آنها در برابر شوک‌های ژئوپلیتیکی است، در حالی که در کشورهای با درآمد پایین این اثر ضعیف‌تر اما معنادار است. افزون بر این، رتبه‌بندی کشورها بر اساس کشش محاسبه‌شده نشان می‌دهد که در گروه درآمد بالا، کره جنوبی، آلمان و ژاپن به ترتیب با کشش 78/0-، 74/0- و 71/0- بیشترین آسیب‌پذیری را دارند؛ در گروه درآمد متوسط، ویتنام، مالزی و تایلند با کشش 92/0-، 88/0- و 85/0- آسیب‌پذیرترین هستند؛ و در گروه درآمد پایین، اتیوپی و اوگاندا با کشش 48/0- و 45/0- بیشترین تأثیر منفی را تجربه می‌کنند. این یافته‌ها تأکید می‌کند که وابستگی تجاری به آمریکا و چین و میزان جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده تفاوت در شدت آسیب‌پذیری کشورها هستند.

کلیدواژه‌ها

شاخص تنش آمریکا و چین

رشد اقتصادی

روش گشتاورهای تعمیم‌یافته پویا

موضوعات

ژئوپلیتیک

عنوان مقاله English

Investigating the Impact of the U.S.–China Tension Index on the Economic Growth of Countries

نویسندگان English

Bakhtiar Javaheri ¹

Ramin Amani ²

Mahdis Latifi ³

¹ Associate Professor, Department of Economics, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.

² Ph.D. Candidate in Economics, Department of Economic Development and Planning, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

³ M.Sc. Student in Economics, Department of Economic Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran.

چکیده English

Economic growth is one of the most important indicators of development and welfare, influenced by factors such as investment, technological innovation, productivity, international trade, political stability, and institutional quality. Using the Generalized Method of Moments (GMM), this study examines the impact of the U.S.–China tension index on the economic growth of low, middle, and high income countries over the period 1993–2024. The results show that rising U.S.–China tensions have a negative and significant effect on economic growth across all income groups. This effect is stronger in high income countries, as advanced economies are more dependent on global supply chains, trade, and capital flows. A considerable negative effect is also observed in middle income countries, reflecting the vulnerability of their growth to geopolitical shocks, while in low income countries the effect is weaker but still significant. Furthermore, country-specific elasticity rankings reveal that in the high income group, South Korea, Germany, and Japan exhibit the highest vulnerability, with elasticities of –0.78, –0.74, and –0.71, respectively; in the middle income group, Vietnam, Malaysia, and Thailand are the most vulnerable, with elasticities of –0.92, –0.88, and –0.85; and in the low income group, Ethiopia and Uganda experience the strongest negative effects, with elasticities of –0.48 and –0.45. These findings underscore that trade dependence on the United States and China, along with the volume of foreign direct investment inflows, are the primary determinants of cross-country differences in vulnerability.

کلیدواژه‌ها English

U.S.&ndash

China Tension Index, Economic Growth, Generalized Method of Moments (GMM)

1. Amani, R; Ahmadzadeh, K; Habibi, F. (2023). Investigating the Impact of Operational Risk on Economic Growth in Iran. Journal of Applied Economics Studies in Iran, 12(46), 167-206. doi: 10.22084/aes.2022.26589.3487. [In Persian]

2. Amidi, S; Fagheh Majidi, A. (2020). Geographic proximity, trade and econ- omic growth: A spatial econometrics approach. Annals of GIS, 26(1), 49-63.

3. Arellano, M; Bond, S. (1991). Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. The review of economic studies, 58(2), 277-297.

4. Arellano, M; Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable esti- mation of error-components models. Journal of econometrics, 68(1), 29-51.

5. Asgarkhani, A.; Ghahramani, M.J; Ghaderi Hajat, M. (2019). Geoe-conomic Analysis of China's Foreign Policy. Geopolitics Quarterly, 14(52), 209-233. [In Persian]

6. Caporaso, J. (2024). Domestic macroeconomic sources of the USA–China trade conflict. International Trade, Politics and Development, 8(1), 2-14.

7. Dehghan, A; Arghavani Pirsalami,ّ (2025). China and the New Middle East; Opportunities and Challenges for the New Regional Order. Geopolitics Quarterly, 21(1), 177-216. doi: 10.22034/igq.2024.470070.1924. [In Persian]

8. Dornbusch, R; Fischer, S; Samuelson, P.A. (1977). Comparative advantage, trade, and payments in a Ricardian model with a continuum of goods. The American Economic Review, 67(5), 823-839.

9. Golkhandan, A; Mohamadian Mansour, S. (2023). The Impact of Political Instability Indicators on the Economic Growth of Mesopotamian Countries. Mesopotamian Political Studies, 2(3), -. doi: 10.22126/mps.2023.9643.1025. [In Persian]

10. Hashmi, S.M; Wan, M; Syed, Q.R. (2025). Does geopolitical risk impact the natural resources—Economic growth nexus? Natural Resources Forum, 49(1), 29-43. Oxford, UK: Blackwell Publishing Ltd.

11. Javaheri, B; Amani, R; Aslani, N. (2025). Geopolitical Risk, Financial Development, and Economic Growth in Iran. Stable Economy Journal, 6(2), 99-134. doi: 10.22111/sedj.2025.51371.1581. [In Persian]

12. Jha, S; Bhushan, S; Nirola, N. (2024). Is geopolitical risk always detrimental to economic growth? Economic Change and Restructuring, 57(2), 25.

13. Kahn, M.E; Liao, W.C; Zheng, S. (2024). How the US-China Trade War Accelerated Urban Economic Growth and Environmental Progress in Northern Vietnam (No. w33126). National Bureau of Economic Research.

14. Keshavarz, H; hosseinzadeh, R; Gharanjik, M. (2022). The Impact of Political, Financial and Economic Risk on Economic Growth: Evidence from Iran's Economy. Economic Strategy, 11(42), 85-108. doi: 10.22034/es.2023.341494. 1581. [In Persian]

15. Krugman, P.R; Obstfeld, M. (2009). International economics: Theory and policy. Pearson Education.

16. Lin, Z.; Alvarez‐Otero, S; Belgacem, S.B; Fu, Q. (2023). Role of sustainable finance, geopolitical risk and economic growth in renewable energy investment: Empirical evidence from China. Geological Journal, 58(9), 3339-3347.

17. Lucas Jr, R.E. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3-42.

18. Mankiw, N.G; Romer, D; Weil, D.N. (1992). A contribution to the empirics of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 107(2), 407-437.

19. Mohamadi, H; Zarghami, E.; Valizadeh, H. (2019). Analysis of the reasons for focusing the US strategy towards Asia-Pacific. Geopolitics Quarterly, 15(2), 173-195. [In Persian]

20. Nguea, S.M.; Noula, A.G.; Noumba, I. (2024). Financial globalization and democracy: Implications for economic growth in African countries. Journal of the Knowledge Economy, 15(1), 3355-3379.

21. Nilsson, L.; Nolte, S. (2023). The economic impact of the US-China trade dispute. International Economics and Economic Policy, 20(4), 709-728.

22. North, D.C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press.

23. Rasooli Saniabadi, E.; Miri, S.; Attar, S. (2025). Biden's Foreign Policy towards China, Considering how it is Represented in 2022 US Strategy Documents. Geopolitics Quarterly, 21(3), 177-203. doi: 10.22034/igq.2025. 500396.2002. [In Persian]

24. Rezagholizadeh, M.; Rajabpour, H. (2021). Financial Stress, Political Risk and Economic Growth: New Evidence of Iran. Economic Growth and Development Research, 12(45), 74-59. doi: 10.30473/egdr.2020.53225.5837. [In Persian]

25. Rogers, J. H.; Sun, B.; Sun, T. (2024). US-China tension. Available at SSRN 4815838.

26. Romer, P.M. (1990). Endogenous technological change. Journal of Political Economy, 98(5, Part 2), S71-S102.

27. Saeed, L. (2025). The impact of military expenditures on economic growth: A new instrumental variables approach. Defence and Peace Economics, 36(1), 86-101.

28. Sajjadieh Khajaviee, F.; Bakhtiari, S.; Ghobadi, S. (2021). The impact of country risk management on economic growth in the selected OIC countries. Journal of Economic and Political Research, 26(3), 101–130. https://doi.org/ 10.52547/jpbud.26.3.101. [In Persian]

29. Sheidaei Habashi, A.; Sadeghi, S.K.; Behboudi, D. (2023). Investigating the Impact of Country Risks on the Relationship between Renewable Energy Consumption and Economic Growth. Iranian Energy Economics, 12(47), 79-100. doi: 10.22054/jiee.2023.74029.2014. [In Persian]

30. Solow, R.M. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 65-94.

31. Yan, X.; Abdalla, A.A.; Zhu, G.; Uslu, Y.D.; Mohamed, M.A.A.; Muhammad, T.; Shabbir, M.S. (2024). Does natural resources matter? Nexus among renewable energy policies, technological innovation, environmental protection, and economic growth. Energy Strategy Reviews, 51, 101272.

32. Zarei, B.; Mohammadi, H.; Ahmadi,A.; Dorodian, M. (2025). Analyzing Iran's geopolitical relations with China in the Asia-Pacific region. (e230982). Geopolitics Quarterly, e230982 doi: 10.22034/igq.2025.460528.1903.