تحلیل چشم‌انداز ژئوپلیتیک ارمنستان در دوره اشکانی؛ با استناد به یافته‌های باستان‌شناسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار باستان‌‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 استادیار باستان‌‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

4 کارشناس ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

ارمنستان از دیرباز به‌دلیل موقعیت ژئوپلیتیک خاص خود، توجه بسیاری از اقوام و ملل مختلف را جلب کرده است، به‌‌گونه­ای که این کشور با موقعیت راهبردی آن به کانون اصلی جنگ­های ایران و روم در عصر اشکانی بدل شده بود؛ منازعاتی که سرانجام در دوران حکومت ساسانیان، با تقسیم ارمنستان میان این دو قدرت بزرگ به پایان رسید. ارتش روم بارها در رویارویی با نیروهای پارتیزان اشکانی در دشت­های بین­النهرین مغلوب و سرانجام برای رفع ناکامی­های خود، از جغرافیای طبیعی ارمنستان به‌منظور نفوذ و لشکرکشی استفاده کرد. به همین منظور و در راستای اقدامات رومی­ها که این منطقه را برای لشکرکشی به داخل ایران انتخاب نمودند، دولت اشکانی برای مقابله با حملات متناوب آنها، رشته استحکامات تدافعی در گذرگاه­های طبیعی ورودی به فلات ایران ایجاد کرد. در این پژوهش، با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با روش میدانی و کتابخانه­ای و با استناد به منابع مکتوب تاریخی و داده­های باستان­شناختی که شامل بررسی قلاع دوره اشکانی و مستندات باستان­شناسی بوده به مطالعه ارتباطات و منازعات مابین بین ملل قدرتمند در دوران اشکانی پرداخته شده است. همچنین مطالعه­ فوق به بازشناسی روابط بین دو امپراتوری مذکور و به‌تبع آن شناخت جغرافیایی سیاسی- نظامی ارمنستان توجه کرده است. نتیجه به دست آمده نشان­دهنده­ اهمیت موقعیت ژئوپلیتیک ارمنستان، در روابط سیاسی- نظامی ایران با کشورهای همسایه و رقبا بوده است.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Armenia's Geopolitical Landscape in the Parthian Period; According to the Archaeological Findings

نویسندگان [English]

  • Reza Rezaloo 1
  • Nemat Hariri 2
  • Karim Hajizadeh 3
  • Shabbo Mohammadi 4
1 Associate Professor of Archaeology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 PhD Student of Archaeology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
3 Assistant Professor of Archaeology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
4 M.A of Archaeology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده [English]

Introduction
Armenia has attracted the attention of many different nations because of its geopolitical
situation, that's why this country with its strategic location has been epicenter of the wars in
Iran and Rome in the Parthian era. Finally, during of the Sassanid period conflicts had been
ended with dividing of Armenia between the two great powers. Roman army failed repeatedly
in the face of Parthians guerrilla forces in Mesopotamian plains and finally used the natural
geography campaign to Iran. For this purpose, that roman army chose Armenia to march into
Iran, Parthian government built a string of defensive fortifications to confronting with their
intermittent attacks at the entrance of road to the Iranian plateau in north western.
Methodology
In this research, used analytical and descriptive approach based on field and library study, historical
written sources and archaeological data which includes Parthian fortresses of the northwest to the
study of communication and conflicts between powerful nations during the Parthian period.
Results and Discussion
In our survey in Meshkin Shahr we recognized 8 fortresses in this period that built to
defensing of roman and Armenian attack to Iran. It seems that in the beginning of wares in
the Orod one time and failing of roman from Parthian in Horan ware, roman understood that
he did not conquered to Parthian in plains because of the power and mobility of Parthian
cavalry. In the fourth Farhad, roman under the leader ship of Mark Anthony attacked to Iran
from north western and blockade Fraspa (The center of Atropathen). This study also
recognizes the relationship between the two empires mentioned above and consequently has
attended political and military geographical knowledge of Armenia.
Conclusion
The results showed important geopolitical situation of Armenia in the Iranian military and
political relations with neighboring and competitors countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Armenia
  • Iran
  • Parthian
  • Roman
  • Geopolitical landscape
  • Archaeology