احزاب سیاسی ایران بین سالهای 1947-1941 با تأکید بر احزاب چپ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ـ استادیار علوم سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

چکیده

 
این مقاله به بررسی احزاب سیاسی در ایران با تأکید بر احزاب چپ بین سالهای 47-1941 پرداخته است. درسالهای11-1905 ملت ایران نیاز مبرمی را برای انجام اصلاحات بنیادین حس نمود و تلاش بی‌وقفه‌ای را برای متقاعد کردن دولت وقت از طریق انجمن‌ها و تشکل‌های اجتماعی برای توجه به اصلاحات به‌عمل آورد. در بین سالهای 21-1911 آگاهی سیاسی مردم تا حدودی افزایش یافت و در حالی که حکومت مرکزی بیش از پیش ضعیف و ناتوان بود روشنفکران فرصت مناسبی برای فعالیت یافتند و هرج و مرج نیز کشور را فرا گرفت. این در حالی بود که وضع اقتصادی بشدت بحرانی و نارضایتی عمومی دامن‌گیر کشور بود.
در چنین شرایطی رضا خان مبادرت به کودتا نمود و در ابتدا به احزاب و اتحادیه‌ها آزادی عمل داد اما به تدریج این آزادی‌ها را محدود نمود و در نهایت کلیه فعالیت‌های احزاب را ممنوع اعلام کرد. او آزادی مردم را تهدیدی جدی نسبت به قدرت خود می‌دانست و در نتیجه فضای دیکتاتوری را بر جامعه حاکم نمود. متعاقب اقدامات رضا شاه، مخالفین وی به فعالیت‌های زیرزمینی و مخفی پرداختند و انسجام قابل ملاحظه‌ای به‌دست آوردند به‌طوری که که پس از برکناری رضا شاه در سال 1941 با قدرت قابل ملاحظه ای در صحنه سیاسی و اجتماعی حضور یافتند و عقاید خود را در جامعه بروز دادند.
چون در این مقطع زمانی آزادی‌های اجتماعی و سیاسی قابل ملاحظه‌ای بدست آمده بود احزاب زیادی ظهور کردند، در سطح گسترده‌ای به تبلیغ و جذب اعضا پرداختند و هر یک به فراخور حال خود جایگاهی در جامعه ایران برای خود تدارک دیدند. این وقایع واکنشی در برابر دوران خفقان 20 ساله رضاه شاه بود.
    
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Political Parties in Iran between 1941-1947, with particular emphasis on the Left- wings Parties

نویسنده [English]

  • Najleh Khandagh
- Assistant Professor of Political Science, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]


This article examines the political parties in Iran between 1941 and 1947, with particular emphasis on the left – wings parties. In 1905 awareness grew of the need for constitutional reform, and, as the necessary Pressure on the government could not be brought by parties as we understand them, wich had not yet developed, the struggle was finally won by anjumans. At this stage, Iran was in very bad order, facing economic disaster. The country was plagued by foreign intervention. 
The 1921 coup d'état was the only hope for prevention and Rezā Khān, on his assumption of power, did bring some political stability to Iran, However, the freedom given to parties and unions was crushed, along with the independence and integrity of the tribes and ulamā, when the Shāh realized the threat which these same bodies could pose to his position. 
A background sketch, discusses the emergence of parties from anjumans, the coup d'etat of 1921 and the subsequent dictatorship of Rezā Shāh, which filled the power vacuum on the abdication of Rezā Shāh; this general view indicates the prevalent political atmosphere and structure. 
The occupation of Iran had some consequences. Iran achieved her goal of freeing the country from Riza Shah's regime and enormous freedom was suddenly granted to the political parties, trade unions and religious elements; this encouragement to new political parties came partly from occupying elements. The mushrooming of political parties came about partly due to this political "indulgence" by the Allies and partly as a natural reaction to the sudden end of the twenty years oppressive rule by Reza Shah. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Political party
  • Left wings
  • Power
  • Ideology
  • Iran