بسترهای ایجاد ناامنی در مناطق مرزی استان آذربایجان غربی از منظر جغرافیای نظامی- امنیتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 - استادیار جغرافیا، دانشگاه امام حسین (ع)

2 - کارشناس ارشد جغرافیای نظامی و مربی جغرافیا، دانشگاه امام علی(ع)

چکیده

استان آذربایجان غربی به‌علت همجواری با سه کشور مهم منطقة خاورمیانه و قفقاز جنوبی یعنی ترکیه، عراق، جمهوری آذربایجان(منطقة خودمختار نخجوان)، همچنین به علت موقعیت حساس ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک به‌عنوان دروازه ورود و پل ارتباطی ایران به اروپا، در بین 16 استان‌ حاشیه‌ای ایران، پس از خوزستان بی‌شک مهمترین استان مرزی ایران می‌باشد. خط مرز سیاسی این استان از دره رودخانه زاب کوچک واقع در جنوب سردشت در همسایگی کردستان عراق تا بورآلان(دیم قشلاق) در شمالی‌ترین نقطه مزری این استان با کشور ترکیه به علت متأثر شدن از ویژگی‌های خاص جغرافیایی(طبیعی و انسانی) از قبیل کوهستانی و صعب‌العبور بودن و تحرکات قومیتی، به‌عنوان یکی از نا‌آرام‌ترین خطوط مرزی کشور تلقی می‌شود. معضلات متعدد اجتماعی، نظامی و سیاسی از قبیل قاچاق کالا و سوخت، مشروبات الکلی، مواد مخدر، اسلحه و مهمات‌، درگیری‌ نیروهای نظامی- امنیتی با گروهک‌های ملی‌گرای کرد، تنش‌ها و چالش‌های قومی- مذهبی بین اقلیت‌های کرد و ترک آذری از شایع‌ترین مواردی هستند که بسترهای ناامنی در این مناطق مرزی را فراهم آورده‌اند. 
در این تحقیق با تجزیه و تحلیل‌های صورت گرفته، وجود محدودیت‌ها و بی‌عدالتی‌های جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی، عدم اتخاذ راهبردهای مناسب نظامی- امنیتی و تحولات مناطق کردنشین عراق و ترکیه در گسترش ناامنی در منطقه مؤثر شناخته شده و در راستای تأمین امنیت بهینه و ممانعت از گسترش روزافزون تهدیدات و مناقشات در مناطق مرزی استان به ارائه راهکارها و پیشنهادهای لازم از بعد نظامی- امنیتی پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Grounds behind Insecurity in Border Areas of West Azerbaijan Province from the Viewpoint of Military-Security Geography

نویسندگان [English]

  • Mohammad Bagher Chokhachizadeh Moghaddam 1
  • Davood Amini Qeshlaqi 2
1 - Assistant Professor of Geography, Imam Hussein University, Tehran
2 - MA of Military Geography, Imam Ali University, Tehran
چکیده [English]

Among 16 border provinces of Iran West Azarbaijan is second only to Khuzestan Province in importance, since because of neighborliness with three important Middle Eastern and southern Caucasian countries, i.e. Turkey, Iraq, Republic of Azerbaijan (Nakhichevan Autonomous State), as well as its sensitive geopolitical and geo-strategic situation this province is the gateway toward Europe. The borderline of this province starts from the valley of Little Zab in Sardasht, neighboring Kurdistan of Iraq, and extends to Bour Alan (Dim Qeshlaq) in the northernmost border point of this province with Turkey. It is one of the most insecure borderlines in the country because of such factors as special geographic features (natural and manmade) such as arduous mountainous passageways and Kurdish communities. Various social, military and political implications such as cargo and fuel, alcoholic drinks, narcotics, arms and ammunitions smuggling coupled with military clashes with nationalistic Kurd insurgents, tribal-religious tensions and challenges between Turk and Kurd minorities are among the commonest grounds behind insecurity in this province.
This research work has studied and analyzed various factors such as legal restrictions, geographical, economic and social injustice, lack of deserving and workable military-security strategies, inattention to the developments in Kurdish communities in Turkey and Iraq responsible for the increasing insecurity in the province and presented enforceable strategies and suggestions for establishing sustainable security and preventing ever-increasing border tensions in this province from military-security viewpoint.
   

کلیدواژه‌ها [English]

  • West Azarbaijan
  • Security
  • Kurd
  • Political Border
  • Military-Security Geography