بررسی و تحلیل جایگاه ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی ایران برای کشورهای CIS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 - دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 - دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران

چکیده

علی‌رغم اینکه پتانسیل‌های اقتصادی ایران از یک طرف و از طرف دیگر ضعف اقتصادی کشورهای تازه استقلال یافته و موقعیت محصور آنها در خشکی کوچک‌ترین بهانه طرفین برای برقراری روابط از نوع همکاری‌های گسترده تجاری- اقتصادی می‌باشد، در حال حاضر واقعیت‌های ژئوپلیتیکی و سیاسی حاکم بر منطقه و نیز روند موجود در روابط ایران با کشورهای CIS به هیچ وجه با بسیاری از کدهای ژئوپلیتیکی تعریف شده در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مطابقت نمی‌کند. بعد از فروپاشی اتحاد شوروی، با توجه به واقعیت‌های موجود، به نظر می‌رسد که ایران نتوانسته است جایگاه ویژه‌ای به‌لحاظ سیاسی- اقتصادی برای خود در منطقه تعریف نماید. در همین راستا، علی‌رغم وابستگی‌های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی بین ایران و کشورهای CIS، با توجه به روند موجود و نیز انزوای ژئوپلیتیکی ایران در منطقه به‌دلیل اقدامات ایالات متحده، بعید به‌نظر می‌رسد که ایران به این زودی و با توجه به رویکردهای سیاست خارجی جاری بتواند توازن ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی لازم برای احقاق منافع ملی خود را بدست آورد. در این مقاله سعی شده است با مطالعه واقعیت‌های ژئوپلیتیکی منطقه، در واقع مهمترین عوامل تأثیرگذار در جایگاه و منزلت ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی ایران در قبال کشورهای CIS مورد بررسی و تحلیل قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study of Geopolitical and Geo-economic Status of Iran Vis-à-vis CIS Countries

نویسندگان [English]

  • Ali Valigholi Zadeh 1
  • Yashar Zaki 2
1 - Ph.D Student of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran
2 - Ph.D Studen of Political Geography, Tehran University, Tehran
چکیده [English]

Despite the fact that Iran’s economic potentials on the one hand and economic weakness and landlockedness of the CIS countries on the other are the least reasons for cordial economic-commercial cooperation between the two sides, currently the geopolitical and political realities dominating Iran-CIS states relations do not conform with imaginative ideas of Iranian officials and geopolitical codes defined in Iran’s foreign policy. After the collapse of the Soviet Union, Iran not only during the geopolitical transition of the region and the world but also in its aftermath could never define a specific political-economic status for itself in the region.  Despite the geopolitical and geoeconmic interdependence between Iran and the CIS countries, given the current trends in Iran foreign policy and due to US measures to geopolitically isolate Iran, it is unlikely that Iran would be able to attain a geopolitical and geoeconomic balance to restore its national interests. Attempts have been made in the present paper to shed light on the regional geopolitical realities which influence Iran’s geopolitical and geoeconomic position vis-à-vis the CIS countries.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • CIS countries
  • Geopolitics
  • Geoeconomic