عدالت فضایی در فضاهای دوگانة شهری (تبیین ژئوپلیتیکی الگوهای نابرابری در حاشیه کلانشهر مشهد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 - دانشیار جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد

2 - استادیار جغرافیا، دانشگاه پیام‌‌نور مرکز میاندوآب

چکیده

حاشیه‌نشینی به مثابة یک فرآیند محلی، ملی و فراملی بازتاب فضایی عدم تعادلهای موجود در روند سیاستگذاری‌های ملی و مختصات و مقیاس عملکردی ژئوپلیتیک سرمایه از یکسو و علل و عوامل درون منطقه‌ای و محلی از سوی دیگر است و حاشیه‌نشینان با احتساب این موارد در حقیقت بازنده و معلول شرایط اجتناب ناپذیر فوق‌الذکر هستند که بویژه در کشورهای در حال توسعه، نقطة تلاقی متنهای فضایی روستایی و شهری یعنی نواحی حاشیه را به عنوان مکان ادامة حیات اجتماعی خویش اختیار می‌کنند. اینان نه حاشیه‌نشینان بلکه حاشیه‌راندگان جامعه و محکومین به تحمل آلام و مشقات زندگی در حاشیه‌اند که در فرجام تضادهای گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، هویتی و حتی انسانی به امید تحقق نسبی آرمان عدالت فضایی، خود را در تقابل و چالش با فرامتن شهری یافته‌اند. مقاله حاضر مبتنی بر تبیین بنیانهای اصلی نابرابری فضایی و اشارت درون منطقه‌ای به چالشهای حاکم بر مناسبات متن و حاشیه در کلانشهر مشهد و فراسوی نگرشهای تسکینی و ترحم‌آمیز یا بالعکس نگرشهای ابزاری و فن‌محور، در پی صورت‌بندی و پردازش مفهومی دیگری از حاشیه‌نشینی و دلایل ناظر بر آن است تا بدین طریق شاید در ایجاد زمینه‌های لازم برای ساماندهی شرایط نابسامان حاشیه مفید فایده واقع گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial Justice in Urban Dual Spaces (Geopolitical Explanation of Patterns of Disequilibrium in Slum Settlements of Mashhad)

نویسندگان [English]

  • Jafar Javan 1
  • Abdollah Abdollahi 2
1 - Associate Professor of Geography, Mashhad University, Mashhaa, Iran
2 - Assistant Professor of Geography, Far Distance University, Miandoab, Iran
چکیده [English]

Slum dwelling, as a local, national and trans-national process, is the spatial reflection of the existing disequilibrium in the process of national policymaking and function of geopolitics of capital on the one hand and the local causes and factors on the other hand. In the light of the above factors, slam dwellers are the victims and the consequences of the abovementioned unavoidable circumstances. They select the suburban slams, as the crossroad of urban and rural spatial contexts, for their social life, especially in the developing countries. As a matter of fact, they are not slam dwellers, but they have been repelled to slams and are condemned to tolerate all sufferings in the slums. In the final economic, social, cultural, identity and even humane contradictions in the hope of relative realization of spatial justice, they have found themselves in confrontation with urban marginal challenges.
Based on fundamental principles of explanation of spatial disequilibrium and inequality, the present paper is an attempt to discuss the prevailing challenges in the relationship between slam settlements and the metropolitan city of Mashhad. Attempts have been made to go beyond tranquilizing approaches and formulate a new conceptual framework for definition of slam-dwelling to prepare the grounds for the solution of this problem.
    
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spatial justice
  • Slum Settlement
  • Core
  • Spatial Disequilibrium