هیدروپلیتیک خاورمیانه در افق سال 2025م مطالعه موردی: حوضه‌های دجله و فرات، رود اردن و رود نیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ـ دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 ـ کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

آب عنصری است که وجود آن برای تولید مواد غذایی، توسعه اقتصادی، بقای موجودات زنده و... ضروری است. با وجود اینکه 71 درصد از سطح کرة زمین از آب پوشیده شده است، ولی تنها حدود 86/0 درصد آبهای کره زمین قابل دسترس بوده و برای استفاده انسان مناسب است. امروزه مسائلی نظیر رشد جمعیت، ارتقاء سطح زندگی و بهداشت، گسترش شهر‌نشینی، گسترش صنایع، کشاورزی و... موجب افزایش مصرف آب شده است، به‌طوری‌که مصرف آب نسبت به اوایل قرن بیستم 17 برابر و نسبت به سه قرن قبل 45 برابر شده است. قرار گرفتن منطقة خاورمیانه در کمربند خشک جهان موجب شده تا این منطقه علی‌رغم دارا بودن 5 درصد جمعیت جهان تنها 1 درصد آبهای شیرین قابل دسترس را در اختیار داشته باشد که این منابع آب نیز عمدتاً به‌صورت مشترک مورد استفاده قرار می‌گیرد و بیش از 50 درصد جمعیت این منطقه در حوضه‌های آبریز مشترک زندگی می‌کنند که این مسئله رقابتها و منازعاتی را برای استفاده هرچه بیشتر از این منابع محدود به دنبال دارد.
مقاله حاضر به صورت اسنادی و با شیوه توصیفی – تحلیلی، مسائل هیدرو پلیتیک خاورمیانه را در افق سال 2025 میلادی در حوضه‌های دجله و فرات، رود اردن و رود نیل را مورد بررسی قرار داده است. یافته‌ها و نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که رشد بالای جمعیت و افزایش تقاضای آب شیرین در این منطقه در کنار محدودیت منابع آبی، در آینده موجب افزایش رقابتها و تنشها بویژه در حوضه رود اردن خواهد شد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Hydropolitics in the Middle East in 2025 Case Study: the Basins of Tigris, Euphrates, Jordan & Nile Rivers

نویسندگان [English]

  • Hossin Mokhtari Hashi 1
  • Mostafa Ghaderi Hajat 2
1 - Ph.D Student of Political Geography, Tarbiat Modares University
2 - M.A Student of Political Geography, Tarbiat Modares University
چکیده [English]

Water is a crucial element which is vital for production of foodstuff, growth of economy and animal breeding. Although 71% of the surface of globe is covered by water, only 0.86 % of available water body is accessible for man’s use. Nowadays such issues like baby boom, improvement of standards of life and health, urban development, expansion of industries, agriculture and other sectors have tremendously increased water consumption so that water consumption compared to early years of the 20th century has increased 17 times while the figure compared to three centuries ago is 45 times. The Middle East is located in the dry belt region and enjoys only 1% of available potable water while 5% of world population reside in this area. This amount of water is mainly utilized jointly while more that 50% of the said population live in common basin. This situation has created serious challenges for utilization of these scarce resources. The current paper is an attempt to review the case of hydro-politics in the Middle East in 2025 in the areas of Tigris and Euphrates Basins, Jordan and Nile Rivers.
The findings and conclusions of this research demonstrated that the high rate of baby boom and fresh water decrement in the region besides hydro resource constraints shall produce challenges and competitions specifically in the Jordan River banks.
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • the Middle East
  • water crisis
  • HydroPolitics
  • Tigris and Euphrates Revers
  • Jordan and Nile Rivers