راهکارهای استراتژیک دکترین امنیتی در گفتمان ژئوپلیتیکی دوره گذار؛ نگرشهای «زیست محیطی»، «اقتصادی»، «مکانی- فضایی» و «فرهنگی»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران

چکیده

دکترین امنیتی عبارت است از دیدگاه رسمی در بیان ملاحظات امنیت ملی؛ دیدگاهی که با توجه به مبانی و ملاحظات مختلف واحد سیاسی طرح می گردد. این دکترین در قالب راهکارهای استراتژیک، ارائه و عملیاتی شده و تلاش دارد با ارائه راهبردهای تصمیم گیری برای رهبران کشورها، امنیت سرزمین به عنوان مهمترین دغدغه سیاست به معنای عام و ژئوپلیتیک به معنای خاص را به حداکثر رساند. در این زمینه، بررسی راهکارهای استراتژیک امنیتی در گفتمان ژئوپلیتیکی دوره گذار با تاکید بر چهار نگرش زیست محیطی، اقتصادی، مکانی- فضایی و فرهنگی، موضوع اصلی مقاله حاضر است. اهمیت موضوع از آن جهت است که هدف نهایی ژئوپلیتیک به عنوان علم مطالعه فضایی مکانی پدیده های سیاسی با تاکید بر قدرت، حداکثر سازی امنیت با استفاده از ظرفیت های سرزمینی بوده و بر این اساس، شناسایی راهکارهای استراتژیک امنیتی در نظریات این علم ضرورت دارد. سوال اصلی عبارت است از این که، راهکارهای استراتژیک امنیتی در نظریات ژئوپلیتیکی فوق الذکر کدامند؟ نویسندگان در پاسخ به سوال فوق و با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و به کارگیری ابزار منابع کتابخانه ای، فرضیه خود را چنین بیان می نمایند: «راهکارهای استراتژیک امنیتی تغییر وضع موجود، صلح، مبتنی بر آسیب پذیری و جنگ پیش دستانه به ترتیب برای نظریات ژئواکولوژی، ژئواکونومی، مکانی- فضایی و ژئوکالچری معرفی می شوند». یافته های تلاش حاضر نشان می دهدکه هر نظریه پرداز ژئوپلیتیکی با محوریتی خاص برای موفقیت در عرصه عملیاتی، می بایست تامین امنیت سرزمینی اش را از طریق راهبردهای متفاوت استراتژیک امنیتی نیز پیشنهاد داده و بر استدلال های آن نیز مصر باشد.
    
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Strategic Solutions for Security Doctrine in Geopolitical Transition Period; the Environmental, Economic, Locative-Spatial and Cultural Attitudes

نویسندگان [English]

  • Kiuomars Yazdanpanah Dero 1
  • Majid Gholami 2
1 Associate Professor of Political Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
2 PhD Student of Political Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Security doctrine is an official viewpoint in expression of national security considerations; a viewpoint, which is planned, based on different foundation & considerations of political units. This doctrine is operated within strategic solutions format and tries to maximize the security of the territory as the most important political concern in general meaning and geopolitics in particular meaning by offering decision-making strategies to the country leaders. In this regard, studying the security doctrine strategic solutions in geopolitical discourse of the transition period with emphasis on the 4 theories of environmental, economical, locative-spatial and cultural, are the main issue of the current article. The importance of the issue is the final goal of geopolitics as a science of locative-spatial study of the political phenomenon with emphasis on the power, security maximization by the territory capacities.  Based on the above mentioned, identifying the security strategic solutions is required in the views of this science. The main question is about, what are the security strategic solutions in the above-mentioned geopolitical view? The author is explaining his hypothesis based on descriptive and analytical methods by using library resource tools, as below: "Security strategic solutions of changing the current situation, peace and preemptive war are suggested for the views of geo-ecology, geo-economy, locative-spatial and geo-culture." The current results show that every geopolitical theorists needs to suggest territory safety secured by different security strategic solutions with a particular focus in order to success in operational fields.