بررسی ریشه های تنش‌های منطقه‌ای و حضور قدرتهای جهانی در جنوب غرب آسیا با تاکید بر ژئوپلیتیک انرژی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکتری جغرافیای سیاسی و مدرس دانشگاه افسری امام علی (ع)

چکیده

منطقه خلیج‌فارس به دلیل وجود منابع سرشار انرژی همواره شاهد حضور قدرت‌های فرا منطقه‌ای بوده است. در ادوار مختلف، قدرت‌های بزرگ به‌منظور تسلط سیاسی و اقتصادی بر این منطقه به تدوین برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت پرداخته‌اند. در این میان، ایالات‌متحده آمریکا در راستای حفظ برتری اقتصادی خود در سطح جهانی و حفظ نظم منطقه‌ای توجه ویژه‌ای به حوزه خلیج‌فارس داشته است. ازاین‌رو، همکاری با کشورهای عربی همسو با سیاست‌های خود را گامی جهت امنیت انرژی این منطقه می‌پندارد تا بتواند با صرف هزینه‌های اندک منابع نفت و گاز را به کشور خود انتقال دهد. در این میان، سایر قدرت‌های بزرگ نظیر اتحادیه اروپا، روسیه و چین جهت راه‌اندازی چرخ‌های صنعت خود نیازمند منابع انرژی خلیج‌فارس هستند. بدیهی است که این مسئله می​تواند تقابل قدرت‌های بزرگ با یکدیگر را در منطقه خلیج‌فارس افزایش دهد. این پژوهش درصدد بررسی دلایل حضور قدرت‌ها در منطقه خلیج‌فارس است. لذا روش تحقیق در این توصیفی-تحلیلی و گردآوری داده​ها به‌صورت کتابخانه ​ای و میدانی به تجزیه‌وتحلیل پیامدهای حضور قدرت‌های فرا منطقه‌ای در خلیج‌فارس پرداخته است.
بنابراین با شیوع درگیری‌ها و نزاع‌های منطقه‌ای در جنوب غرب آسیا شاهد تغییر ساختار ژئواکونومیکی نفت و گاز که دلیل حضور قدرت‌های جهانی در این منطقه در وهله اول تأمین انرژی موردنیاز چرخ صنعت کشور خود و در مرحله دوم محدود کردن حلقه تأمین انرژی رقبای خود است.
    

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Causes of South West Asia Tensions and the Presence of World Powers in the Region; with Emphasis on Geopolitics of Energy

نویسنده [English]

  • Hojatollah Pashapoor
Lecturer of Political Geography, Imam Ali University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Since the Persian Gulf region is rich in energy resources, it has always been a witness to the presence of out-regional powers. In order to politically and economically dominate the region in different eras, the great powers formulated short-term and long-term plans. Among all, in order to maintain its economic supremacy in the world and maintain the regional order, the United States of America paid special attention to the Persian Gulf. Therefore, it found the cooperation with the Arabic countries in line with its policies a step towards energy security of this region so that it could transport oil and gas resources to its country with spending a little amount of money. In the meantime, other major powers such as the European Union, Russia, and China need energy resources of the Persian Gulf for launching their industry. Obviously, this can increase the confrontation of great powers with each other in the Persian Gulf region. This study sought to investigate the reasons for the presence of powers in the Persian Gulf region. Therefore, research methodology in this study was analytical-descriptive, and data were collected through library research and fieldwork in order to analyze the consequences of the presence of out-regional powers in the Persian Gulf. Hence, with the prevalence of regional conflicts and strife in South West Asia, we witnessed the change of the geo-economic structure of gas and oil; the reason for the presence of world powers in this area is to first supply the needed energy of their country in order to run industry and to secondly limit their competitors’ energy supply.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geo-economy
  • Geopolitics
  • Trans-regional powers
  • Persian Gulf