ژئوپلیتیک منطقه گرایی: همگرایی منطقهای به مثابه ابزار و راهکاری برای دستیابی به صلح و ثبات پایدار در خاورمیانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار روابط بین الملل، دانشگاه امام صادق (ع)

چکیده

از ظهور نخستین تمدنهای کهن تا آغازین سالهای قرن بیست و یکم جهان شاهد راههای متفاوتی بوده است که کشورهای مختلف بعنوان اعضای جامعه بین المللی برای حل و فصل منازعات میان خود برگزیده اند. با این حال یکی از راههای متاخری که  برای نیل به صلح و امنیت پایدار منطقه ای مد نظر بسیاری از کشورها قرار گرفته و در مواردی نیز مفید و موثر واقع شده حرکت بسوی همگرایی  منطقه ای بوده است. از آنجا که تعریف و ترسیم خطوط منافع مشترک سنگ زیربنا و اولین گام در مسیر صعب و  طولانی همگرایی می باشد مقاله حاضر می کوشد تا به این سوال پاسخ دهد که  چگونه حرکت بسوی همگرایی منطقه ای با محوریت  تقارب معنادار جغرافیایی،  تعاملات فرهنگی، و همکاریهای اقتصادی میتواند یک  چارچوب ژئو پلیتیکی بر اساس منافع مشترک در منطقه خاورمیانه فراهم سازد که در پرتو آن یک زیرمجموعه ای جدید از نظام بین الملل در این منطقه شکل گرفته و به دهه های متوالی از منازعات و جنگهای خونین  در منطقه پایان داده و راه  برای آینده ای روشن تر با هدف تامین  صلح، ثبات، امنیت و رفاه نسبی برای همه ملتهای منطقه  هموار سازد. بحث اصلی در این مقاله حول این محور است که حد اقلی از درک  و مفاهمه ی متقابل بازیگران از یکدیگر،  به همراه اعتماد متقابل و عزم سیاسی بازیگران منطقه ای در کنار مداخله کمتر بازیگران خارجی در زمره ی پیش شرطهای اصلی موفقیت این راهکار می باشند. مقاله در پایان به تحلیل چالشهای پیش روی این این رویکرد می پردازد.
    
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geopolitics of Regionalism; Moving towards Regional Integration as a Means for Lasting Peace and Stability in the Middle East

نویسنده [English]

  • Mohammad Hassan Khani
Associate Professor of International Relations, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
چکیده [English]

From emergence of ancient civilizations in pre-history era to the dawn of early 21st century in contemporary history, the world has witnessed a variety of ways according to which members of international community tried to solve their disputes and find peaceful solutions for their conflicts. However, a very recent mechanism, which proved to be fruitful, is moving towards integration and convergence within the region they belong to. 
Defining and drawing the lines of common interest is the first step in this long road. It is the objective of this paper to explore that how moving towards regional integration based on geographical closeness, cultural interaction, and economic cooperation can create the framework for a geopolitics in the Middle East leading to a new regional subsystem in international system ending decades of bloody wars and costly destruction and promising a better future with peace, stability and welfare for its nations. The paper also argues that a minimum level of mutual understanding, mutual trust, and political will, and less intervention by outsiders are among necessary preconditions for this process to begin. The paper finally evaluates the challenges facing this approach from an Iranian perspective.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geopolitics
  • regionalism
  • Regional Integration
  • Peace
  • Middle East
  • Islam
  • Common Interest