ژئوپلیتیک مرز و الگوی مدیریت و کنترل مرزهای شرقی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 - استادیار علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب

2 - کارشناس ارشد روابط بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

3 - کارشناس ارشد آمار، مدرس دانشگاه پیام‌نور

چکیده

منطق ژئوپلیتیک مرز حکم می‌کند که حفاظت، حراست و پاسداری از مرزهای کشور به‌عنوان یک ارزش اساسی در راستای اعمال حق حاکمیت ملی، استقلال سیاسی و تمامیت ارضی در کانون سیاستگذاری و سیاست راهبردی قرار گیرد. این امر راهبردی بدون داشتن مدیریت مرزها و وجود مرزهای امن که آحاد جامعه و کشور بویژه مرزنشینان در آن احساس آرامش کرده، ممکن نخواهد بود. وجود کانون‌های ناامن ساز و ضد امنیتی در درازای مرزهای ایران با همسایگانش، نگرانی‌هایی برای مرزنشینان، دولت مرکزی و دست‌اندرکاران امور مرزی فراهم کرده است. در همین زمینه، تدابیر، تمهیدات، طرح‌ها و برنامه‌های بسیاری در سنوات گذشته در مرزهای شرقی به انجام رسیده که این مقاله در پی بررسی اثربخشی این برنامه‌ها بر امنیت مرزی می‌باشد. روش تحقیق ، از نوع تحلیلی- توصیفی بوده است و اطلاعات به روش میدانی و با استفاده از پرسشنامه‌ای که بین جامعه نمونه به حجم 200 نفرگردآوری شده و توزیع و با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پاسگاه‌های مرزی، بازارچه‌های مرزی و راه‌های مرزی به ترتیب اولویت یک تا سه، جزو مؤثرترین و اثربخش‌ترین متغیرها بر روی طرح مدیریت و کنترل مرزهای شرقی کشور می‌باشند. همچنین، جامعه نمونه بر اثربخش بودن دیپلماسی، ایجاد موانع فیزیکی، استقرار و توسعه هنگ‌های مرزی و استفاده از تجهیزات فنی و الکترونیکی تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Border Geopolitics and Model of Management and Control of Iran’s Eastern Borders

نویسندگان [English]

  • Mohammad Heidari 1
  • Sohrab Enami Alamdari 2
  • Farhad Fattahi 3
1 - Assistant Professor of Political Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 - MA of International Relations, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 - MA of Statistics, Payame Noor University, Iran
چکیده [English]

Introduction
The logic of border geopolitics warrants that preservation, safeguarding and protection of borders should be placed in the center of policy-making and strategic policy as a basic value in line with the exercise of national sovereignty, political independence and territorial integrity. This strategic issue would not be possible in the absence of border management and available secure borders wherein all strata of the society and country, especially border dwellers, would feel comfortable. Prevalence of unsafe and anti-secure centers on Iran’s border with its neighbors has created concerns for borer dwellers, the central government and those involved in border issues. Within this context, several measures, preparations, plans and programs were made and implemented in the past on eastern borders which laid the ground for review of effectiveness of such plans on border security.
 
Methodology
The research method was analytic-descriptive and the required data was collected through field method and by using questionnaires distributed among 200 volunteers and analyzed with SPSS software.
 
Conclusion
The results show that outposts, border markets and border routes, in the order of one to three respectively, are among the most effective and efficient variables on management and control of eastern borders of the country. Meanwhile, an exemplary society emphasized on effectiveness of diplomacy, creation of physical barriers, establishment and development of border regiments and use of technical and electronic equipment.
    
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Security
  • Border
  • Management and Border Control
  • Iran’s Eastern Borders
  • Physical Barriers