تحلیل ژئوپلیتیکی قومیت در ایران با تأکید بر فرصت‌آفرینی یا چالش‌زائی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 - استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران

2 - دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

مساله قومیت و قوم‌گرایی یکی از مسائل مهم در سطح بین‌الملل است چرا که 179 کشور در جهان از قومیتها و جمعیت متکثر تشکیل شده‌اند. اولین رتبه در اختیار کشور هند است و ایران از نظر قومی جزو کشورهای کثیرالقوم است. مساله قومیت در ایران بعد از مشروطه مطرح شد.
جامعه مشترک ایرانیان متشکل از اقوام و فرهنگهای محلی متنوعی است، هر کدام از این فرهنگ‌ها و اقوام، علاوه بر هویت مشترک ایرانی- اسلامی، دارای خرده فرهنگ‌ها و هویت‌های منطقه‌ای و محلی خاص خود نیز می‌باشند. از همین روست که جامعه ایران را جامعه‌ای چند قومی یا چند فرهنگی می‌نامند. چند قومی بودن یک جامعه در شرایط خاص می‌تواند سبب‌ساز چالش‌ها و بحران‌هایی برای حکومت و مدیریت جامعه شود که نمونه‌های فراوانی از این‌گونه چالش‌ها و بحران‌ها را در تاریخ معاصر ایران می‌توان بر شمرد.
لذا نویسندگان این عرصه، ورای رویکرد همانندسازی که حل، هضم و جذب قومیتهای مختلف در یک فرهنگ را دنبال می‌کند و رویکرد تکثرگرایی که مبتنی بر به رسمیت شناختن قومیتهای مختلف و اعطای نسبی برخی حقوق به آنهاست، رویکرد جدیدی را که مبتنی بر حقوق شهروندی است، مطرح کرده‌اند. بدان معنی که همه افراد ساکن در یک سرزمین فارغ از نژاد و فرهنگ و ... از حقوق مساوی در جامعه برخوردارند. لذا نمی‌توان از امنیت در حوزه قومیتها بدون توجه به حقوق شهروندی سخن به میان آورد. بر این اساس مسأله چند قومی بودن کشور را می‌توان به مثابه یک فرصت قلمداد نمود و آن را نقطه شروع مدیریت بحرانهای این حوزه، بویژه در ابعاد امنیتی قرار داد. تاکید مقاله حاضر بر رویکرد فرصت‌سازی در بحث قومیتها و تبدیل چالش‌ها و تهدیدهای موجود به فرصت‌های پیش‌رو می‌باشد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Geopolitical Analysis of Ethnicity in Iran, with an emphasis on challenges and opportunities

نویسندگان [English]

  • Mohammad Akhbari 1
  • Hossein Zolfeghari 2
1 -Assistant Professor of Political Geography, Azad-e Islami University, Tehran, Iran
2 – Ph.D, National Defense University, Tehran, Iran
چکیده [English]


Today, ethnicity and pluralism is one of the important international issues because some 179 countries across the globe have been formed out of ethnicity or racial multiplicity. From the ethnic point of view, India has the foremost place and Iran is one among the multi-ethnic country. The problem of ethnicity in Iran goes back to the last 100 years and to some respect it was propounded during the post-constitutionalism era. Iranian society is consisted of multi-ethnic and diverse local cultures-each of which, apart from common Iranian-Islamic identities, possesses a bit of local and regional identities hence, Iranian society is counted as multi-ethnic and multi-cultural one. However, a multi-ethnic society, in a particular condition, causes challenges and crisis to the government or social management. Instances of those challenges can also be observed in the contemporary Iranian history.
Going through assimilative method that leads to absorption of different ethnicity in a culture as well pluralism method that is based on the official recognition of different ethnic groups and granting them some rights, authors have propound a new approach emphasizing on the rights of citizen. In this respect, in the society, everybody living free from ethnic and cultural prejudices enjoy equal rights. Consequently, we may not talk about ethnic security without focusing on the rights of citizen.
By this way, multi-ethnic issue of a country can be presented like an opportunity and can be placed as the beginning of crisis management of this domain. While discussing ethnicity, the current paper emphasizes on opportunistic approach hence, tries to transform existing challenges and threats into progressive opportunities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ethnicity
  • Challenges
  • opportunities
  • Strategies
  • Policy-making
  • Ethnically