تحلیل جنبش دموکرات در آذربایجان ایران در قرن بیستم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ـ استادیار علوم سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

چکیده

در تجریه و تحلیل جنبش دمکرات در آذربایجان ایران مقاله حاضر در تلاش برای رسیدن به این نتیجه‌گیری است که این جنبش پدید آمده به دلیل عقب‌ماندگیهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی این منطقه و عدم اصلاحات ارضی، آموزشی و بهداشتی بوده است. با وجود اینکه این جنبش به هدف اصلی خود (خودمختاری) به دلیل زمان محدود یکساله (46- 1945) نائل نشد، اما در هر حال توانست به زبان آذری هویت بخشد، که این مسئله مورد استقبال مردم بومی قرار گرفت. برخی از محققین معتقدند این جنبش به تشویق و پشتیبانی اتحاد جماهیر شوروی صورت گرفت، در حالی که عده‌ای دیگر آن را کاملاً بومی و به دلیل غفلت حکومت مرکزی می‌دانند. به نظر نگارنده، اتحاد جماهیر شوروی در آغاز این جنبش را پشتیبانی کرد. اما همان‌طور که وقایع بعدی نشان داد، درست در زمان موفقیت این جنبش اتحاد جماهیر شوروی به دلیل فشارهای حکومت مرکزی و غربی(انگلیس و آمریکا) و وعده‌های پنهان و پشت‌پرده، پشتبانی خود را از جنبش فرقه دمکرات آذربایجان دریغ کرد و باعث شکست آن شد.
    
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Democratic Movement in Iran’s Azerbaijan Province in 20th Century: a Critical Analysis

نویسنده [English]

  • Najleh Khandagh
- Assistant Professor of Political Science, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]


In the analysis of the democratic movement of Iranian Azerbaijan, the present paper tries to reach to the conclusion that this movement emerged due to socio-political and economic backwardness of this region as well as lack of land reforms, education and health care. This movement although could not reach to its ultimate aim of correcting these issues due to its short tenure of one year in power (1945-46) however it revives and gave a new soul to the Azeri language that led to its acceptance among the native people. Despite the viewpoints of some of the researchers that the movement culminated with the backing of the erstwhile Soviet Union, it must be said that this was purely native based on the desire of local people. Soviet Union initially supported the movement but because of the pressure from the central government of Iran and the Western powers (Britain and the United States), it deceived the movement the time it was on the verge of success. The current paper tries to prove that it was such pressure that led to the collapse of this movement and accordingly I think the West succeeded by giving vague and hidden promises to the USSR for taking out its support from the democratic movement of Azerbaijan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Democratic movement
  • Azerbaijan
  • USSR
  • Iran