سازماندهی سیاسی فضا و نواحی فرهنگی و کارکردی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ـ استادیار جغرافیا، دانشگاه امام حسین (ع)

2 - دانشجوی کارشناسی‌ارشد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران

چکیده

مردمی که درون چارچوب مرز‌های سرزمینی کشورهای مختلف زندگی می‌کنند به‌رغم اینکه یک ملت را تشکیل می‌دهند دارای تمایزات بسیاری‌ هستند. ریشه این تمایزات در دین، مذهب، قومیت، زبان و عواملی از این دست که مجموعاً فرهنگ را می‌سازند، قابل جستجو است. اگر افرادی که دارای یک فرهنگ واحد هستند در یک منطقه جغرافیایی خاص سکونت پایدار داشته باشند، نواحی فرهنگی رسمی به‌وجود می‌آیند. کشور ایران به سبب گستردگی سرزمینی و تاریخ پرفراز و نشیب آن از نواحی فرهنگی مختلفی تشکیل شده است از آنجا که فرهنگ‌های مختلف خواسته‌های گوناگونی دارند، برای پوشش دادن خواسته‌های آنها بهتر است در حد امکان مرز نواحی فرهنگی و کارکردی بر هم منطبق باشد. در این پژوهش نگارندگان با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به بررسی دلایل این عدم انطباق در کشور پرداخته و مشخص کرده‌اند که چه عواملی موجبات این عدم انطباق را فراهم و از سوی دیگر این عدم انطباق چه نتایجی را در پی داشته است؟ هدف از انجام این پژوهش شناخت حدود و پراکندگی نواحی فرهنگی رسمی در ایران است تا میزان کارایی این نواحی مشخص و علل و نتایج انطباق با هم تبیین شود. 
نتیجه بررسی نشان داد که عدم انطباق نواحی فرهنگی رسمی و کارکردی در ایران تحت‌تأثیر ملاحظات اداری، دفاعی – امنیتی، رقابت‌های محلی و خدمات‌رسانی بوده است و در برخی موارد نتایج دوگانه‌ای داشته است به‌طوری که ناهمگونی بیان شده از یک سو سبب کنترل واگرایی، تقویت همبستگی ملی و حفظ یکپارچگی سرزمینی شده است اما از سوی دیگر با توسعه نامتوازن ناحیه‌ای، قطبی شدن قدرت و ثروت نارضایتی از نظام حاکم را در پی داشته است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Political Organization of Cultural and Functional Spaces and Areas in Iran

نویسندگان [English]

  • Sayed Mousa Pourmosavi 1
  • Mahdi Mirzadeh Kouhshahi 2
  • Jahanbakhsh Rahnama Qarakhan Biglou 2
1 - Assistant Professor of Geography, Imam Hossein University, Tehran
2 - MA Student of Political Geography, Tehran University, Tehran
چکیده [English]

If the people who enjoy a single culture live in a specific geographical area, formal culture is formed. Iran, due to its vast geography and tumultuous history, has different cultural areas. Since different cultures have different demands, adjustment of the borders of cultural areas with functional spaces will be helpful. The present research is an attempt to study the factors for incompatibility of cultural areas and functional spaces. Attempts have been made to study the consequences of this incompatibility. The objective of the research is to find out the borders and dispersion of formal cultural areas.
The results indicate that incompatibility of formal cultural areas and functional spaces in Iran have been formed under the influence of administrative, defense-security issues as well as local rivalries and methods of rendering services. This has led to a dual result: on the one hand it has led to the containment of divergence, consolidation of national solidarity and preservation of territorial integrity; on the other hand it has led to imbalance regional development, polarization of wealth and power and dissatisfaction with the ruling system.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Formal cultural area
  • Functional cultural area
  • Cultural group
  • political system
  • national security
  • Iran