بررسی مساله رودخانه هیرمند: رهیافت نظریه بازی ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه توسعه و برنامه ریزی اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران ایران

چکیده

تعداد زیادی از رودخانه‌ها در فضای سرزمینی بیش از یک کشور جریان دارند که منجر به اختلافاتی بین کشورهای حوضه این رودها، برای استفاده از منابع آب می‌شوند. رودخانه هیرمند در شرق ایران نیز از چنین ویژگی برای دو کشور ایران و افغانستان برخوردار بوده و غالبا در راس مسائل دو کشور قرار داشته‌است. اختلافات زیادی بر سر چگونگی تقسیم آب رودخانه هیرمند وجود داشته که به‌رغم تلاش‌های متعددی که در سالهای گذشته صورت‌گرفته، مساله هنوز حل نشده باقی مانده‌است و در حال حاضر حقوق ایران در رودخانه هیرمند در وضعیت مطلوبی قرار ندارد.
در مطالعه حاضر، مساله تقسیم آب رودخانه هیرمند با استفاده از رهیافت نظریه بازیها و در قالب یک بازی چانه‌زنی بحران مورد بررسی قرارگرفته‌است. در این مطالعه با درنظرگرفتن هزینه‌های فرصت اقتصادی و سیاسی و با استفاده از ابزار نظریه بازیها سهم تعادلی دو کشور ایران و افغانستان از آب رودخانه هیرمند که می‌تواند منجر به توافقی پایدار بین دو کشور گردد، مورد محاسبه قرار گرفته است. همچنین نشان داده شده‌است که هر چه منافع افغانستان از روابط اقتصادی و سیاسی با کشور ایران افزایش یابد، سهم تعادلی ایران از آب هیرمند افزایش خواهدیافت و هر چه وابستگی اقتصادی و سیاسی ایران به افغانستان بیشتر شود، این سهم کاهش خواهدیافت. بنابراین باید با یک رویکرد جامع و با استفاده از روشهای نوین علمی، تمام جوانب در تقسیم و سهم‌بندی آب درنظرگرفته‌شود، در غیر این‌صورت دستیابی به توافق و امضاء قرارداد ممکن است در کوتاه مدت مشکل را برطرف نماید، اما در بلندمدت نمی‌تواند راهگشا باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An exploration of the Issues on Hirmand River: A Game Theory Approach

نویسندگان [English]

  • Elham Nobahar 1
  • Mahboobeh Kabiri Renani 2
1 Department of development and economic planning, Faculty of economics and management, University of Tabriz, Tabriz, Iran
2 Faculty of economics, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

A large number of rivers flow from the land area of more than one country which results in some disputes over using water resources among these countries. Hirmand river in the east of Iran has such a problem within Iran and Afghanistan and this issue is taken as the main problem between two countries. There have been many disagreements about the division of water within Hirmand river. In spite of several attempts which have been made in the past years, the problem has remained unsolved and currently the right of Iran is not in a favorable condition.
In this study, the problem of water division of Hirmand River is investigated adopting the game theory approach and a crisis bargaining game. In this study, the equilibrium shares of two countries of Iran and Afghanistan from the water within Hirmand River are computed considering the opportunity costs resulting from economic and political interdependence, employing the game theory, so that it may lead into a stable agreement between the two countries. The study demonstrates that when the benefits of Afghanistan from the economic and political relationship with Iran increase, the equilibrium share of Iran from Hirmand’s water rises. In addition,when the economic and political interdependence of Iran on Afghanistan increases, the equilibrium share of Iran decreases. So all the aspects of water division and rationing should be considered using a comprehensive approach and employing new scientific methods, otherwise achieving consensus might solve the problem in the short run but cannot solve it forever.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hirmand river
  • game theory
  • Crisis Bargaining Game
  • Perfect Bayesian Equilibrium(PBE)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 03 شهریور 1398
  • تاریخ دریافت: 20 مهر 1397
  • تاریخ بازنگری: 27 شهریور 1398
  • تاریخ پذیرش: 03 شهریور 1398